unesco

สำหรับผู้ที่รักโปสการ์ดแล้ว  ภาพบนโปสการ์ดย่อมนำมาซึ่งความแปลกใหม่   ภาพวิวทิวทัศน์ต่าง ๆ พาให้ผู้รับได้พบเห็นในสิ่งที่ไม่เคยเห็น เป็นที่น่าตื่นตาตื่นใจ   ในวงการนักสะสมโปสการ์ด ภาพสถานที่สำคัญต่าง ๆ ถือได้ว่าเป็นที่นิยมเป็นอันดับหนึ่งก็ว่าได้   หัวข้อหนึ่งในการสะสมโปสการ์ดภาพวิวก็คือสถานที่ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกโดยองค์การยูเนสโก้  ในวงการนักสะสม จะเรียกโปสการ์ดที่ด้านหน้าแสดงภาพของสถานที่ที่เป็นมรดกโลกสั้น ๆ ว่าโปสการ์ดยูเนสโก้  (UNESCO postcards)

 

โปสการ์ดยูเนสโก้ ไม่ใช่โปสการ์ดที่ผลิตโดยองค์การยูเนสโก้   แต่เป็นโปสการ์ดที่ขายตามสถานที่ท่องเที่ยวต่าง ๆ ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนว่าเป็นมรดกโลก   สำหรับผู้เริ่มต้นการสะสมโปสการ์ดยูเนสโก้ถือเป็นการรับประกันระดับหนึ่งว่าภาพบนโปสการ์ดนั้น แสดงถึงสถานที่ที่มีความสำคัญระดับโลก

 

มรดกโลกขององค์การยูเนสโก้แบ่งออกเป็นมรดกโลกทางวัฒนธรรม และมรดกโลกทางธรรมชาติ  ปัจจุบันมีสถานที่ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนแล้วกว่า 800 แห่งทั่วโลก   การกำหนดสถานที่ใดขึ้นเป็นมรดกโลก ย่อมแสดงถึงการได้รับการยอมรับในคุณค่าของสถานที่แห่งนั้น และจะนำมาซึ่งงบประมาณในการดูแลรักษา

 

ในบ้านเรา คำว่ามรดกโลกขององค์การยูเนสโก้เพิ่งจะได้รับความสนใจกันเป็นพิเศษจากกรณีปราสาทพระวิหาร ซึ่งประเทศกัมพูชาได้เสนอให้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกแต่เพียงฝ่ายเดียว และเป็นปัญหายืดเยื้อระดับชาติ   แต่ทราบกันหรือไม่ว่าประเทศไทยมีมรดกโลกอยู่แล้วในปัจจุบันถึง 5 แห่ง คือ

1.เขตอนุรักษ์พันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร-ห้วยขาแข้ง
2.แหล่งโบราณสถานในเขตเมืองเก่าอยุธยา
3.แหล่งโบราณสถานในเขตเมืองเก่าสุโขทัย ศรีสัชนาลัย และกำแพงเพชร
4.แหล่งโบราณคดีบ้านเชียง
5.ผืนป่าเขาใหญ่-ดงพญาเย็น

 

ประมาณเดือนกรกฎาคมของทุก ๆ ปี  จะมีการประชุมของคณะกรรมการมรดกโลกขององค์การยูเนสโก้ เพื่อพิจารณาสถานที่ที่ควรค่าต่อการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก (World Heritage)  ประเทศต่าง ๆ จะต้องนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับสถานที่นั้น ๆ ให้คณะกรรมการของยูเนสโก้ศึกษาล่วงหน้าเป็นเวลาหลายปีก่อนจะนำเข้าสู่ที่ประชุมใหญ่เพื่อพิจารณาตัดสิน

 

จุดเริ่มต้นของการกำหนดมรดกโลกเริ่มต้นมาจากความพยายามในการอนุรักษ์โบราณสถานอาบูซิมเบลให้พ้นจากระดับน้ำท่วมจากการสร้างเขื่อนกั้นแม่น้ำไนล์ที่เมืองอัสวานในประเทศอียิปต์  องค์การยูเนสโก้ได้ระดมเงินกว่า 80 ล้านเหรียญสหรัฐในการแยกชิ้นส่วนของวิหารพระเจ้ารามิเซสที่สองแล้วนำมาประกอบใหม่ในที่สูงขึ้น

 

ขณะเดียวกันความพยายามในการสถาปนาพุทธสถานบุโรพุทโธขึ้นมาใหม่จากซากกองหิน ได้ใช้เงินงบประมาณที่ได้จากองค์การยูเนสโก้บูรณะ จนกลายเป็นสถานที่ที่มีความโดดเด่นขึ้นมาในปัจจุบัน

 

เวนิสเป็นอีกเมืองหนึ่งที่ได้รับการช่วยเหลือสนับสนุนจากองค์การยูเนสโก้เพื่อให้นครลอยน้ำแห่งนี้รอดพ้นจากการถูกน้ำทะเลท่วม

 

นับจากนั้นมา  นักวิชาการทางโบราณคดีจากทั่วโลกได้เล็งเห็นความสำคัญและความจำเป็นในการกำหนดสถานที่ต่าง ๆ ที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์ ทางศิลปวัฒนธรรม ทางโบราณคดี ทางมานุษยวิทยา และทางธรรมชาติ  ขึ้นเป็นมรดกโลกเพื่อการอนุรักษ์ให้ลูกหลานได้มีโอกาสชื่นชม   หลังจากนั้นร่างประกาศมรดกโลกได้ผ่านความเห็นชอบของที่ประชุมขององค์การสหประชาชาติในปี พ.ศ.2515

 

สำหรับสถานที่ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกแล้ว  สามารถสืบค้นได้จากเว็ปไซต์ขององค์การยูเนสโก้
http://whc.unesco.org/en/list

 

นอกจากงบประมาณในการดูแลรักษาแล้ว  การที่สถานที่ใดได้รับการกำหนดให้เป็นมรดกโลกยังได้ผลทางอ้อมคือเรื่องของเศรษฐกิจการท่องเที่ยว  แต่ต้องเป็นการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ ไม่ใช่การท่องเที่ยวเชิงพาณิชย์  

 

หลังจากการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกแล้ว  ประเทศนั้น ๆ ต้องดูแลรักษาสถานที่นั้น ๆ ให้สอดคล้องเงื่อนไขข้อกำหนดของการเป็นมรดกโลก เช่นไม่สร้างสิ่งก่อสร้างใหม่ในบริเวณใกล้เคียง  ปัจจุบันนี้อยุธยาเข้าข่ายสุ่มเสี่ยงต่อการถูกปลดจากการเป็นมรดกโลกอย่างยิ่ง 

 

ส่วนผืนป่าเขาใหญ่ดงพญาเย็น ก็มีข้อกำหนดให้สร้างอุโมงค์ให้สัตว์ป่าสามารถเคลื่อนย้ายไปมาได้  ถือเป็นการเชื่อมผืนป่าให้เป็นผืนเดียวกัน   แต่ในขณะนี้กลับมีความพยายามจะตัดถนนสี่เลนแยกผืนป่าออกจากกัน  เข้าข่ายถูกปลดจากการเป็นมรดกโลกเช่นเดียวกัน

 

มรดกโลกไม่ใช่แต่จะมีเฉพาะของสวย ๆ งาม ๆ เพียงอย่างเดียว  ยังมีสถานที่ที่ (ไม่) น่าจดจำทางประวัติศาสตร์ที่ถูกขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกไว้ด้วย

ค่ายกักกันออสวิทซ์ของพวกนาซี (Auschwitz Concentration Camp) ประเทศโปแลนด์  ไว้สำหรับกักกัน (และสังหารหมู่) นักโทษชาวยิว  นับเป็นเรื่องที่น่าสะเทือนใจที่สุดที่เกิดขึ้นในศตวรรษที่ 20 ใครได้ดูหนังฝรั่งคงพอทราบเรื่องราวที่เกิดขึ้นบ้าง

 

อนุสรณ์สถานแห่งสันติภาพที่เมืองฮิโรชิมา เป็นชื่อที่ตั้งขึ้นเพือรำลึกถึงระเบิดปรมาณูลูกแรกที่ทำลายล้างประชากรโลก ในสงครามโลกครั้งที่สอง  สิ่งเดียวที่หลงเหลือไว้เตือนใจคนรุ่นหลังคือหอรูปโดมที่ยังคงอยู่ในสภาพเดิมหลังจากโดนระเบิดปรมาณู  สถานที่แห่งนี้ได้ถูกกำหนดให้เป็นมรดกโลกเพื่อเตือนชนรุ่นหลังให้รำลึกถึงเหตุการณ์ในอดีต เพื่อจะได้ก้าวเดินต่อไปในทิศทางที่ถูกต้อง

 

เมื่อวันที่ 7 เดือน 7 ปี ค.ศ. 2007  ได้มีการประกาศ 7 สิ่งมหัศจรรย์ยุคใหม่ของโลกโดยใช้ผลการโหวตทางอินเทอร์เน็ต  หลายคนออกมาคัดค้านอย่างรุนแรงถึงวิธีการคัดเลือก และเหน็บแนมว่านี่ไม่ใช่การประกวด Reality Show ที่ให้ผู้ชมโหวตผ่านอินเทอร์เน็ต   แต่ควรให้การยกย่องสถานที่ที่เป็นมรดกโลกขององค์การยูเนสโก้มากกว่า  เพราะได้ผ่านการคัดเลือกอย่างมีหลักเกณฑ์มาแล้ว  แต่ 6 ใน 7 สิ่งมหัศจรรย์ของโลกยุคใหม่ก็เป็นมรดกโลกขององค์การยูเนสโก้ด้วย

 

พาชมมรดกโลกในเอนทรีเดียวยังไงก็ไม่หมดครับ เพราะปัจจุบันมีมากกว่า 800 แห่งทั่วโลก  สถานที่ที่พาท่องโลกส่วนใหญ่เป็นมรดกโลกแทบทั้งนั้น  เดี๋ยวนี้เวลาไปจะเที่ยวต่างประเทศก็มักจะมองสถานที่ที่เป็นมรดกโลกไว้ก่อน

เพื่อน ๆ ละครับ ไปชมมรดกโลกมาแล้วกี่ที่ ของไทยเองเคยไปมาแล้วกี่ที่