นาขั้นบันได (rice terrace) มรดกโลกของชาวเอเชีย
posted on 28 Sep 2008 23:52 by cherokee in Postcards, Travellingวันนี้ไม่พาไปไหนไกล พาไปเที่ยวใกล้ ๆ แถวนี้แหละ คนเอเชียกับวัฒนธรรมการรับประทานข้าวเป็นอาหารหลักนี่อยู่คู่กันมานานหลาย พันปี เพราะภูมิอากาศเหมาะสมต่อการปลูกข้าว ข้าวเป็นพืชที่ต้องการน้ำเป็นจำนวนมาก ฉะนั้นประเทศไทยภาคกลางเป็นที่ราบลุ่มน้ำท่วมถึง จึงเป็นอู่ข้าวอู่น้ำที่สำคัญ แต่ในบางแห่งบางประเทศ พื้นที่ภูมิประเทศเป็นเขาสูงมีที่ราบน้อย น้ำและเนื้อที่ในการทำการเกษตรจึงเป็นปัญหาสำคัญที่ต้องคำนึงถึง ด้วยภูมิปัญญาชาวบ้านซึ่งมีมายาวนานกว่าพันปี จึงได้คิดวิธีทำนาแบบขั้นบันไดขึ้นตามไหล่เขา วันนี้จะพาชมโปสการ์ดสวย ๆ ของนาแบบขั้นบันไดจากประเทศต่าง ๆ
นาแบบขั้นบันได ภาษาอังกฤษเรียกว่า rice terrace การทำนาแบบขั้นบันไดคือการสกัดไหล่เขาให้เป็นชั้น ๆ ลดหลั่นลงมาเป็นขั้นบันได เพื่อช่วยเพิ่มเนื้อที่ในการเพาะปลูก เป็นการรักษาหน้าดินไม่ให้ถูกชะล้างไป อีกทั้งยังช่วยแก้ปัญหาเรื่องน้ำทั้งในแง่การชลประทานโดยการเก็บกักน้ำฝน และยังช่วยป้องกันน้ำท่วมอีกด้วย
นาข้าวบานัว (Banaue Rice Terraces) ทางตอนเหนือของฟิลิปปินส์ในเกาะลูซอน มีอายุเก่าแก่กว่าสองพันปี
ชนพื้นเมืองดั้งเดิมค่อย ๆ สกัดภูเขาทั้งลูกเป็นขั้นบันไดด้วยสองมือและเครื่องมือพื้นบ้านที่มี ชาวฟิลิปปินส์ภูมิใจจนยกให้เป็นสิ่งมหัศจรรย์อันดับแปดของโลก
นาข้าวแห่งนี้ครอบคลุมเนื้อที่กว่า 10,360 ตารางกิโลเมตร และได้รับการขึ้นทะเบียนให้เป็นมรดกโลกโดยองค์การยูเนสโก้
เมืองจีนก็มีนาแบบขั้นบันไดหลายที่ แถวเมืองกุ้ยหลินก็มี มณฑลยูนนานก็มี
ปลายหน้าฝนยามข้าวออกรวงเป็นสีทอง ขั้นบันไดก็จะเป็นสีทองทั้งผืนเหลืองอร่ามเลยทีเดียว
ใกล้ ๆ บ้านเราที่ประเทศเวียดนามก็มีนาแบบขั้นบันได ที่ซาปา ใกล้แค่นี้เอง
เกษตรกรรมอยู่คู่กับคนเอเชียมานานหลายพันปี มนุษย์รู้จักดัดแปลงธรรมชาติให้เข้ากับดำรงชีวิต นาขั้นบันไดก็เป็นตัวอย่างหนึ่งของภูมิปัญญาแบบท้องถิ่น ที่พันปีต่อมามนุษย์รุ่นหลังยกย่องให้เป็นสมบัติของโลกและมวลมนุษยชาติ
จบตอนครับ ขอบคุณสำหรับทุก ๆ ความเห็นครับ