Cherokee ท่องโลกไปกับโปสการ์ด

วันนี้พากลับเข้าสู่เมืองหลวงของอิตาลี คือกรุงโรม ซึ่งมีประวัติศาสตร์ยาวนานและซับซ้อนเกินกว่าที่จะนำมาเล่าให้ฟังได้หมด การเที่ยวเมืองนี้ อาจจะต้องแบ่งออกเป็นการเที่ยวเขตเมืองเก่ายุคโรมัน เที่ยวโบสถ์ชมสถาปัตยกรรมและศิลปกรรมภายใน เที่ยวชมเมืองที่เต็มไปน้ำพุและศิลปะต่างๆ และกรุงวาติกันในเขตของพระสันตปาปา

ก่อนอื่น เราเริ่มต้นกันที่เมืองเก่ายุคโรมันกันก่อน สิ่งก่อสร้างที่โดดเด่นที่สุดคงจะเป็นสนามกีฬาโคลอสเซียม (colosseum) สนามกีฬาโรมันเก่าแก่กว่า 2000 ปี สามารถบรรจุผู้ชมได้ถึง 50,000 คน ยิ่งใหญ่อลังการอย่างไม่น่าเชื่อ แต่พอฟังเบื้องหลังแล้วก็เกิดความเศร้าอย่างบอกไม่ถูก ที่นี่เป็นสถานที่จัดการแข่งขันสำหรับ gladiator ให้คนสู้กับสัตว์ หรือสัตว์สู้กับสัตว์เอง นัยว่ามีพวกเชลยศึกและนักโทษที่นำมาต่อสู้กับสัตว์ตายเป็นหมื่นๆ คน และสัตว์ป่าที่จับมาจากทวีปแอฟริกาและเอเชียตายเป็นหมื่นๆ ตัว

หลังจากที่โรมันเสื่อมอำนาจลง คอลอสเซียมก็กลายเป็นแหล่งหินชั้นดีที่ผู้ปกครองเมืองในยุคต่อมาจะนำไปสร้างโบสถ์ สร้างปราสาท จนค่อยๆ แหว่งไปเรื่อยๆ อย่างที่เห็นในรูป จนตอนหลังพระสันตปาปาองค์หนึ่งมีคำสั่งห้ามนำหินจากคอลอสเซียมไปก่อสร้างอีกต่อไปจึงทำให้มีสนามกีฬาอันยิ่งใหญ่ (และป่าเถื่อน) มาให้เราชมกันจนทุกวันนี้

บริเวณใกล้ๆ กับคอลอสเซียมเป็นเขตเมืองเก่ายุคโรมัน เรียกว่าโรมันฟอรัม (Roman forum) ตรงจุดนี้เป็นเป็นศูนย์กลางทุกด้านของกรุงโรมโบราณ เป็นที่รวมของเหล่านักปราชญ์ผู้วางรากฐานประชาธิปไตยให้โลกจนปัจจุบัน เป็นศูนย์กลางการประชุมทางการเมือง การปกครอง มีโบสถ์วิหารสำหรับบูชาเทพเจ้าของโรมัน มีตลาดร้านค้า อาคารที่สำคัญต่างๆ มากมาย ปัจจุบันส่วนใหญ่เหลือแต่ซากปรักหักพัง แต่ก็ยังเห็นเค้าลางของความยิ่งใหญ่ ที่สำคัญตรงนี้สามารถชมได้ฟรีไม่เสียสตางค์

แบบจำลองเพื่อแสดงความยิ่งใหญ่ของกรุงโรมในยุคโรมันเรืองอำนาจ

โรมันฟอรัมจากมุมสูง  

ใกล้ ๆ กับคอลอสเซียม จะเจอประตูชัย (arch) พวกโรมันนิยมสร้างประตูชัยเพื่อเฉลิมฉลองชัยชนะ  ชนะทีก็สร้างที ที่เห็นอย่างน้อยๆ ก็มี 3 ประตู  ประตูนี้อยู่ในสภาพดีที่สุด มีชื่อว่า Arch of Constantine สร้างโดยจักรพรรดิคอนสแตนติน ผู้ที่ย้ายเมืองหลวงไปอยู่ที่กรุงคอนสแตนติโนเปิล ซึ่งปัจจุบันคือเมืองอิสตันบุลในประเทศตุรกี

ตรงสุดทางเดินของโรมันฟอรัมจะเป็นเนินเขามีบันไดสูงๆ ชันๆ หลายขั้น เรียกว่า คาปิโตลิเนฮิลล์ (Capitoline Hill)  บนยอดเนินนั้นทำเป็นจัตุรัสซึ่งได้รับการออกแบบโดยมิเคลันเจโล ประกอบไปด้วยอาคารที่สำคัญของรัฐบาล พิพิธภัณฑ์ และอนุสาวรีย์ต่างๆ ทางขึ้นด้านที่ติดถนนซึ่งออกแบบโดยมิเคลันเจโลนั้นทำเป็นทางลาดขึ้น เวลาเดินขึ้นแทบจะไม่รู้สึกถึงความชันเลย (ผิดกับด้านหลังที่เป็นบันไดสูงชัน เดินขึ้นเหนื่อยทีเดียว)  ตรงสุดปลายบันไดเป็นรูปปั้นชายหนุ่มเปลือยเปล่า 2 คนคือคู่ฝาแฝด Pollux และ Castor ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของราศีเมถุน (คนคู่)  จตุรัสบนเนินเขาลูกนี้ได้รับการยกย่องว่ามีความงามมากที่สุดแห่งหนึ่งในโรม

เปลี่ยนบรรยากาศมาชมอย่างอื่นที่ไม่ใช่พวกหักๆ พังๆ กันบ้างดีกว่า ที่ที่ชื่อเสียงโด่งดังที่สุดแห่งหนึ่งในโรมคือน้ำพุเทรวี่ (Trevi Fountain) ตรงกลางด้านหน้าเป็นรูปปั้นหินอ่อนของเนปจูน เทพเจ้าแห่งน้ำของชาวโรมันโบราณ ใครมาเมืองนี้ก็ต้องไปโยนเหรียญที่น้ำพุแห่งนี้เพื่อให้ได้กลับมาอีกครั้ง เคล็ดลับในการโยนคือให้หันหลังให้น้ำพุ ถือเหรียญด้วยมือขวา แล้วโยนข้ามไหล่ซ้าย เขาว่ากันว่าถ้าโยนลง 2 ครั้งจะได้แฟนเป็นชาวอิตาลี ใครอยากได้หนุ่มหรือสาวอัซซูรี่เป็นแฟนก็หาโอกาสไปโยนเหรียญที่น้ำพุแห่งนี้ได้ครับ

น้ำพุเทรวี่ยามเย็น

จัตุรัสนาโวนา (Piazza Navona) เป็นศูนย์รวมของสารพัดสิ่ง ทั้งร้านอาหาร นักดนตรี นักมายากลข้างถนน ศิลปินวาดรูปเหมือน และที่สำคัญคือนักท่องเที่ยว เดิมทีที่ตรงนี้เป็นสนามกีฬาของพวกโรมันเอาไว้แข่งม้า ถนนที่อยู่รอบๆ คือลู่วิ่งของม้า บริเวณนี้มีน้ำพุที่สำคัญ 3 อันผลงานของศิลปินนักแกะสลักชื่อดัง แบร์นินี (Gian Lorenzo Bernini, 1595-1680) ตรงกลางลานจะเห็นเสาโอบิลิสก์ (obelisk)  รอบๆ เสาจะเป็นน้ำพุแห่งสี่มหานที (Fountain of the Four Rivers) ซึ่งแต่ละมุมจะมีรูปปั้นซึ่งแทนแม่น้ำใหญ่จาก 4 ทวีป ได้แก่ คงคา ดานูป ไนล์ และ พลาต้า (Rio de la Plata ในทวีปอเมริกาใต้ ผมว่าอเมซอนน่าจะสำคัญกว่า ทำไมไม่เลือกก็ไม่ทราบ) 

จตุรัสนาโวนาจากมุมสูง จะเห็นโบสถ์ น้ำพุ และ ถนนรอบ ๆ อย่างชัดเจน  โบสถ์ที่เห็นเป็นผลงานของคู่แ่ข่งคนสำคัญของแบร์นินี คือบอร์โรมินี (Francesco Borromini, 1599-1667) ตั้งประชันกันอยู่กับน้ำพุของเขา

บันไดสเปน (Spanish steps) เป็นย่านที่พวกวัยรุ่นหนุ่มสาวมานั่งแฮงก์เอาท์กัน คงคล้ายๆ เซนเตอร์พอยต์บ้านเรา แต่บ้านเราเป็นเด็กมัธยมซะมากกว่า รอบๆ นี้เต็มไปด้วยห้างหรูๆ ขายสินค้าเครื่องประดับมียี่ห้อดังๆ ราคาแพงทั้งหลายแหล่ คำเตือน อย่าได้แวะไปนั่งจิบกาแฟในร้านย่านนี้เป็นอันขาด นอกจากจะพกบัตรเครดิตที่มีวงเงินสูง ๆ ติดตัว

บันไดสเปนยามเย็น แสนสุขใจ

อนุสาวรีย์นี้เป็น landmark สำคัญอันหนึ่งของโรมที่คนโรมเกลียดมาก ตั้งฉายาให้ต่างๆ นานา เรียกว่าเครื่องพิมพ์ดีดบ้างหล่ะ เค้กแต่งงานบ้างหล่ะ เดิมทีสร้างขึ้นเพื่อเฉลิมฉลองการรวมประเทศ จึงมีชื่อเรียกว่า Monument to Vittorio Emanuele II ปัจจุบันใข้เป็นอนุสรณ์สถานสำหรับทหารนิรนามที่เสียชีวิตในสงคราม ห้ามนั่งเด็ดขาดภายในบริเวณ

ตามตำนาน กรุงโรมถูกสร้างขึ้นโดยพี่น้องฝาแฝดชื่อโรมิวลัสกับรีมัส เด็กทารกสองคนนี้โดนทิ้งไว้กลางป่า ต่อมาแม่สุนัขป่าคาบมาเลี้ยงจนโต แล้วช่วยกันสร้างเมืองขึ้น ต่อมาเกิดทะเลาะวิวาทกัน โรมิวลัสเลยฆ่ารีมัสตาย และสร้างเมืองต่อมาตามลำพังจนเสร็จ และขนานนามเมืองนี้ตามชื่อตัวเองว่าโรม

รูปนี้คือวิหารแพนทีออน (Pantheon) เป็นอาคารขนาดใหญ่มหึมา สร้างในสมัยโรมันเมื่อ 2 พันกว่าปีมาแล้ว และถือว่าเป็นอาคารในยุคโรมันที่มีสภาพสมบูรณ์ดีที่สุด บริเวณภายนอกรอบๆ เป็นร้านอาหาร ร้านกาแฟ ร้านไอศครีม เป็นที่น่าเดินเล่นแห่งหนึ่งในเมือง

ดูภายนอกแล้วเหมือนไม่ใหญ่แต่ข้างในใหญ่โตมโหฬาร ปัจจุบันใช้เป็นโบสถ์ในคริสตศาสนา ข้างในมีหลุมศพของกษัตริย์ผู้ที่เคยปกครองอิตาลีในยุครวมชาติ คือ กษัตริย์วิกเตอร์ เอมมานูเอลที่ 2 และกษัตริย์อุมแบร์โต้ที่ 1 ส่วนหลุมที่สามเป็นของศิลปินจิตรกรเรื่องนาม ราฟาเอล (Raphael)  คนส่วนใหญ่จะตื่นเต้นกับหลุมศพของราฟาเอลมากกว่าอีก 2 หลุมเสียอีก 

เนื่องจากภายในเป็นโดมที่มีขนาดใหญ่มาก ชาวโรมันจึงทำเป็นช่องเปิดตรงกลางเพื่อให้แสงอาทิตย์สาดส่องเข้ามาถึง ซึ่งถ้าฝนตกน้ำฝนก็เข้ามาได้ด้วย แต่บริเวณที่เปียกถือว่าเล็กน้อยมากเมื่อเทียบกับพื้นที่ทั้งหมด  

จบก่อนดีกว่า คราวหน้าจะพาไปมหาวิหารเซนต์ปีเตอร์ในวาติกัน และพาชมภาพเขียนสวย ๆ ในพิพิธภัณฑ์วาติกัน ข้ามไปอีกประเทศนึง